İşçi haklarını ciddi biçimde kısıtlamayı planlayan Fiji hükümetine uyarı

 

Uluslararası Af Örgütü, Fiji Hükümeti’ne, işçi haklarını ciddi biçimde kısıtlayacak olan kararnameyi iptal etme ve sendika liderlerine yönelik tacizi derhal durdurma çağrısında bulundu.

 

29 Temmuz’da yayımlanan hükümet kanunları, yasalaştığı takdirde, uluslararası işçi yasalarını ve Fiji’nin uyması gereken insan hakları yükümlülüklerini ihlal eden nitelikte olacaktır. Hükümet, Fiji işçilerinin işçi haklarından özgürce yararlanmalarını garanti altına almalıdır.

 

Fiji’nin; örgütlenme, toplu pazarlık ve grev hakkını içeren belirli işçi haklarını destekleme yükümlülüğü vardır.

 

Resmi gazetede ilan edilen “Temel Milli Sanayi (İstihdam) Kararnamesi”, işçilerin neredeyse tüm toplu pazarlık haklarını ellerinden almakta, grev yapma hakkını kısıtlamakta, fazla mesai ödemelerini ortadan kaldırmakta ve şeker, havacılık ve turizm gibi ekonominin anahtar sektörlerinde var olan toplu pazarlığa ilişkin sözleşmeleri feshetmektedir. Kararname aynı zamanda, hükümet tarafından belirlenmiş işletmelerde, işverenlere çalışma şartlarını tek taraflı belirleme hakkı tanırken, işçilerin bağımsız sendikalar aracılığı ile seslerini yükseltme hakkını yok saymaktadır.

 

Son yasal değişiklikler, Fiji Sendika Kongresi liderlerini taciz etme gibi olayları da içeren, işçilerin, yetkililer tarafından baskıya maruz kaldığı Fiji’de sendikalara daha geniş bir alanda saldırı yapılmasını mümkün kılmaktadır. Hemen hemen tüm kamu sektörü çalışanlarının çalışma ve sendikal hakları, bu yılın Mayıs ayında çıkarılan bir önceki kararname ile kısıtlanmıştır.

 

Fiji Hükümeti bu kanunların, ekonomi için asli olan sanayilerin gelişimini, devamlılığını ve sürdürülebilirliğini garantilemek adına gerekli olduğunu iddia etmektedir, ancak bu amaçlara ulaşmanın en iyi yolu bu işletmelerin temeli olan işçilerin temel insan haklarına ve onuruna saygı göstermektir. Gerçekte, Fiji halkına insan onuruna yaraşır iş sağlama görevinde başarısızdır. Fijililerin @’ının günlük 1.25 dolar olan yoksulluk sınırının altında yaşadığı ve tam zamanlı istihdam edilenlerin yarısından çoğunun yoksulluk sınırının altında ücretlendirildiği rapor edilmektedir. Bağımsız sendikalar en çok ihtiyaç duyulan şeydir.

 

Örgütlenme, sendikalı olma ve toplantı özgürlüğünü içeren temel insan hakları risk altındadır. Uluslararası Af Örgütü, haklarını savunan Fiji’deki işçiler ve Fiji işçi hareketi ile azimli bir dayanışma içindedir.

 

Uluslararası Af Örgütü, Fiji Sendikalar Odası (FSO) Başkanı Daniel Urai ve Otel Çalışanları Sendikası personeli Dinesh Gounder’in 4 Ağustos tarihinde tutuklanmaları ve FTUC Genel Sekreteri Felix Anthony’nin saldırıya uğraması nedeni ile oldukça endişelidir. Bahsi geçen tutuklu iki şahıs, Olağanüstü Kamusal Düzenlemeler mevzuatı uyarınca, izinsiz toplantı yapmaktan suçlanmaktadır. İkisi de kefalet ile tahliye olmuştur ve 2 Eylül’de mahkemeye çıkarılacaktır.

 

Sendika üyelerine yapılan tutuklamalar ve saldırılar, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Çalışma Yaşamında Temel İlkeler ve Haklar Bildirgesi’nin ve Fiji Hükümeti’nin örgütlenme, sendikalı olma ve toplantı hakkına uyma yükümlülüklerinin ihlalidir. Sendikacılar, kendi üyeleri ile toplanmak için özel belgelere ya da izne ihtiyaç duymamalıdır.

 

2009 Olağanüstü Kamusal Düzenlemeler mevzuatı hükümetin temel insan haklarını ihlal etmesini mümkün kılarken, bu ihlalleri gerçekleştirenler için de dokunulmazlığı yürürlüğe koymaktadır. Uluslararası Af Örgütü, bu tarz düzenlemelerin derhal yürürlülükten kaldırılmasını talep etmektedir.

 

Arka plan

8 Ağustos’ta ILO, Olağanüstü Kamusal Düzenlemeler mevzuatına dayanarak iki sendika liderinin tutuklanmasını ve hakları kısıtlayan yeni kararnameyi de içeren “Fiji’deki gelişmeler hakkındaki kaygılarını” ifade etmiştir.

 

Uluslararası sözleşmelere uyarınca, tüm işçilerin toplu pazarlık ve grev hakkı için sendika kurma ve bir sendikaya katılma hakkı vardır.

 

Bu haklar; başka hakların da uygulanabilmesi için temel oluşturmaktadır ve İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ve Fiji tarafından da onaylanan 87 ve 98 sayılı temel sözleşmeleri de içeren Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından düzenlenen sözleşmeler tarafından kutsal kabul edilmektedir.

 

ILO’nun bir üyesi olarak, Fiji’nin 1998 ILO Çalışma Yaşamında Temel İlkeler ve Haklar Bildirgesi uyarınca örgütün ana sözleşmelerince beyan edilen temel haklara saygı duyma,  bu hakları destekleme ve gereğini yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.

 

Fiji’de temel işçi haklarını kısıtlama hamleleri, Avrupa Birliği’nin -Fiji’nin de dâhil olduğu- 79 Afrika, Karayip ve Pasifik ülkesi ile ilişkilerini düzenleyen Cotonou Anlaşması’nca belirlenen yükümlülükler ile de çelişmektedir. 


Uluslararası Af Örgütü, 2009’da yayınlanan detaylı bir rapor ile Olağanüstü Kamusal Düzenlemeler mevzuatına dair kaygısını belirtmiştir. Fiji: Kayıp Cennet, süregiden bir insan hakları suistimali hikâyesi Nisan-Temmuz 2009 raporu için tıklayınız.  

 

Etiketler: İşçi hakları , Fiji , ILO , Uluslararası Çalışma Örgütü , Sendika