Libya eski istihbarat şefini derhal Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne teslim etmeli

 

Uluslararası Af Örgütü, Albay Muammer Kaddafi’nin askeri istihbarat şefi Abdullah El Senussi’nin Moritanya yetkilileri tarafından Libya’ya iade edildiğine dair basında çıkan haberler üzerine, El Senussi’nin insanlığa karşı işlenmiş suçlardan yargılanması için Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) teslim edilmesi gerektiğini açıkladı.

 

Haziran 2011’de UCM, Albay Muammer Kaddafi ve oğlu Seyfülislam Kaddafi için olduğu gibi, Şubat 2011’de El Senussi için de Bengazi kentinde insanlığa karşı işlendiği iddia edilen cinayet ve işkence suçlarından dolayı arama emri çıkartmıştı.

 

El Senussi Moritanya’nın başkenti Nuakşot’ta havaalanında tutuklandığı Mart 2012’den bu yana Moritanya gözetimindeydi.

 

Temmuz ayında Moritanya’nın Adalet Bakanı Uluslararası Af Örgütü’ne yaptığı açıklamada El Senussi’nin ülkeye yasa dışı yollardan giriş yaptığını ve iyi koşullarda tutulduğunu söyledi. Bakan ayrıca Moritanya hükümetinin Libya ve Fransa tarafından yapılan, ülkeye iade ve UCM tarafından yapılan, kendilerine teslim edilmesi taleplerini gözden geçirdiklerini dile getirdi. El Senussi’nin bir avukat, kendi seçtiği bağımsız bir doktora ya da UCM çalışanlarına erişimi olup olmadığını tayin etmek ise mümkün olmadı.

 

Uluslararası Af Örgütü Uluslararası Adalet Araştırma, Politika ve Kampanya Direktörü Marek Marczyński, “Abdullah El Senussi’yi adil olmayan bir yargılanmaya maruz kalacağı ve ülke yasaları uyarınca sıradan suçlara ölüm cezası verilen Libya’ya iade etmek yerine, Moritanya UCM’nin kendilerine teslim edilmesi talebine öncelik vermeliydi – El Senussi adil yargılama usulleri uyarınca insanlığa karşı suçlarla suçlanmalı. Eğer El Senussi’nin -zayıf adalet sistemi ve adil olmayan yargılanmaların gerçekleşeceği kesin olan- Libya’ya iade edilmesine dair basında çıkan haberler doğrulanırsa, bu durumda El Senussi’nin adil yargılanma hakkı ihlal edilecek ve mağdurlar için adaletin yerine getirilmesi ertelenecek. UCM’nin tutuklama emri hala geçerli ve Libya’nın vakit kaybetmeden El Senussi’yi Lahey’e teslim etme sorumluluğu bulunmakta” diye konuştu.

 

Seyfülislam Kaddafi’nin Kasım 2011’de Libya’da tutuklanmasının ardından Libya yetkilileri onu UCM’ye teslim etmeyi reddetti ve ülke dahilinde yargılanması için ısrarcı oldu. Bu 1970 Güvenlik Konseyi Kararı’nın aleni bir şekilde ihlalidir. Bu karar uyarınca Libya yetkililerinin ‘Mahkeme ve Başsavcı’ya gerekli yardımı sağlamasını ve tam anlamıyla işbirliği yapmasını gerektirmektedir’.

 

UCM şu anda Mayıs 2012’de Libya hükümeti tarafından yapılmış adli bir itirazı değerlendiriyor. İtirazda hükümet Seyfülislam Kaddafi’nin hakiki bir şekilde yargılanması konusundaki becerisi ve isteğini dile getirmişti.

 

Libya’nın gevşek adalet sistemi

Bu tarz suçlamalara rağmen, Libya adalet sistemi hala zayıf ve adil yargılanma hakkına hala riayet edilmiyor. Bu durum Temmuz’da Seyfülislam Kaddafi’nin UCM savunma avukatının gözaltına alınması ve tutuklanmasında da görülebilir.

 

Marczyński “Seyfülislam Kaddafi’nin UCM avukatının tutuklanması, onun savunma hakkını hiçe saydı ve Libya’nın Kaddafi’nin eski hükümetinin çalışanlarının adil olarak yargılanmasını güvence altına alma konusundaki becerisi ve isteğine şüphe düşürüyor” dedi.

 

Libya yasalarına göre insanlığa karşı işlenen suçlar, suç olarak sayılmıyor. Bu da ülkenin bu tarz vakalarda etkili bir soruşturma yürütmesi ve kovuşturma gerçekleştirme yetisi karşısında ciddi bir engel oluşturuyor.

 

Uluslararası Af Örgütü El Senussi’nin ve eski hükümete sadık olarak algılananların, gözaltındayken kötü muamele ve işkence riski ile karşı karşıya olduğuna inanıyor. Libya yasalarının ceza olarak ölüm cezasını uygulamasına da Örgüt her türlü vakada, yaşam hakkının ihlali ve en üst seviyede zalimane, insanlık dışı ve onur kırıcı ceza olması sebebiyle karşı çıkmaktadır.

 

Geçmişteki zulümler

Abdullah El Senusi Libya’da geçen 40 yılda halka açık bir şekilde başka suçlarla da suçlandı. Bunların arasında 1996 yılında Ebu Salim Cezaevi’nde 1.200’den fazla mahkumun yargısız bir şekilde infaz edilmesi de bulunuyor.

 

Etiketler: Uluslararası Ceza Mahkemesi , UCM , Libya , Muammer Kaddafi , Abdullah El Senussi